Nowelizacja Ustawy o Transporcie Drogowym 2025 – co musi wiedzieć przewoźnik
- 11.11.2025
- Nowydostawczy.pl
Rok 2025 przyniósł rewolucję w przepisach dla firm transportowych. Zmiany dotyczą m.in. wymiany tachografów, zasad zgłaszania przewozów w systemie SENT, wynajmu pojazdów zagranicznych, kontroli kabotażu oraz rozliczeń opłat drogowych w Europie. Poniżej zebraliśmy wszystkie kluczowe przepisy nowelizacji, które obowiązują lub mają wejść w życie w 2025 i 2026 roku.
Z artykułu dowiesz się o:
Tachografy inteligentne (G2V2)
Od 19 sierpnia 2025 roku wszystkie pojazdy wykonujące międzynarodowe przewozy drogowe w UE muszą być wyposażone w inteligentne tachografy drugiej generacji (G2V2). Obowiązek ten dotyczy pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) od 2,5 tony. Wcześniej, do 1 stycznia 2025 roku, przewoźnicy mogli wymieniać starsze tachografy analogowe i cyfrowe pierwszej generacji, a okres przejściowy trwał do 28 lutego 2025 roku, kiedy nie nakładano kar za brak wymiany. Od sierpnia 2025 roku nie przewidziano już okresu przejściowego – brak nowego tachografu w pojeździe wykonującym przewozy międzynarodowe skutkuje sankcjami.
Obowiązek instalacji tachografów G2V2 wynika z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 561/2006 w połączeniu z przepisami rozporządzenia UE 165/2014. Dotyczy przewozów, które odbywają się między państwami UE lub między UE, Szwajcarią i państwami EOG. W przypadku przewozów tranzytowych lub obejmujących państwa trzecie stosuje się przepisy Umowy AETR, gdzie obowiązek stosowania G2V2 nie jest wymagany.
System SENT – zgłaszanie przewozów międzynarodowych
Ponadto od 1 stycznia 2025 roku wprowadzono obowiązek zgłaszania przewozów w systemie SENT dla podmiotów z UE, EFTA oraz Szwajcarii, które realizują transport do lub ze państw trzecich wymagających zezwoleń. Obowiązek ten dotyczy przewozów towarów podlegających kontroli celnej i podatkowej, realizowanych na terytorium Polski.
Przewoźnicy spoza Polski muszą zgłosić przewóz w systemie SENT przed rozpoczęciem transportu, co pozwala organom na bieżąco kontrolować przepływ towarów. Polski przewoźnik pozostaje zobowiązany do współpracy z zagranicznymi podmiotami i weryfikacji, czy zgłoszenia zostały prawidłowo dokonane. Nowe przepisy zwiększają zakres podmiotów odpowiedzialnych za zgłoszenie, co ma na celu usprawnienie nadzoru nad przewozami międzynarodowymi i minimalizowanie ryzyka naruszeń prawa celnego.
Wynajem pojazdów zagranicznych
Nowelizacja ustawy o transporcie drogowym w 2025 roku wprowadziła możliwość wynajmu pojazdów zarejestrowanych w innych krajach UE lub EOG przez polskie firmy transportowe. Wynajem musi być zawarty w umowie czasowej, sporządzonej w języku polskim.
Przepisy określają również maksymalne okresy wynajmu: do przewozów zarobkowych pojazdy zagraniczne można wynajmować maksymalnie przez trzy miesiące w roku kalendarzowym, natomiast do przewozów niezarobkowych – maksymalnie przez dwa miesiące w roku. Nowe regulacje pozwalają na szersze korzystanie z floty zagranicznej, przy jednoczesnym zachowaniu kontroli nad legalnością wykonywanych przewozów.
Obowiązki zleceniodawców i spedytorów
Nowelizacja ustawy o transporcie drogowym wprowadza precyzyjne obowiązki dla zleceniodawców i spedytorów. Zleceniodawca jest zobowiązany przekazać przewoźnikowi potwierdzenie zlecenia transportowego, które zawiera: nazwę i adres zleceniodawcy, numer NIP, termin wykonania zlecenia, dane nadawcy i odbiorcy towaru.
Spedytorzy i nadawcy odpowiadają finansowo, jeśli przewóz zostanie powierzone firmie transportowej bez wymaganych zezwoleń lub licencji. W nowelizacji przewidziano wysokie kary – nawet do 200 000 zł – za zlecenie przewozu podmiotowi nieuprawnionemu. Celem tych zmian jest zapewnienie, że wszystkie przewozy będą wykonywane przez podmioty posiadające niezbędne uprawnienia, co zwiększa bezpieczeństwo i legalność transportu drogowego.
Klasyfikacja naruszeń i taryfikator
W 2025 roku wprowadzono system punktowy dla naruszeń w transporcie drogowym. Każde wykroczenie jest klasyfikowane według wagi – od najmniejszego (1 punkt) po najpoważniejsze (90 punktów). Najcięższe naruszenia obejmują m.in. manipulacje tachografem, odbieranie tygodniowego odpoczynku w pojeździe oraz uchybienia w organizacji powrotu kierowców do bazy przewoźnika.
Punkty są przypisane do przedsiębiorstwa i wpływają na jego rating w systemie kontroli ITD. Duża liczba punktów może skutkować włączeniem firmy do listy podmiotów wytypowanych do szczegółowej kontroli w kolejnym roku. Nowy taryfikator ma na celu zarówno prewencję naruszeń, jak i ułatwienie organom w egzekwowaniu prawa w sposób proporcjonalny do wagi wykroczenia.
Kontrola kabotażu i strategia ITD
Nowelizacja nakłada na organy kontrolne obowiązek opracowania jednolitej krajowej strategii egzekwowania przepisów kabotażowych. Dokument przygotowują Główny Inspektorat Transportu Drogowego, Komenda Główna Policji oraz Szef Krajowej Administracji Skarbowej.
Strategia ma zapewnić spójność kontroli kabotażu na terenie Polski i będzie aktualizowana co dwa lata. Dla przewoźników oznacza to większą przejrzystość zasad kontroli oraz przewidywalność działań organów. Przepisy umożliwiają również polskim przewoźnikom korzystanie z ciężarówek zarejestrowanych za granicą przez określony czas, co pozwala na elastyczne planowanie floty w kontekście międzynarodowego transportu.
Opłaty drogowe w Europie
W 2025 roku wprowadzono istotne zmiany w systemach opłat drogowych w Europie, w tym w Szwajcarii oraz planowane zmiany w państwach członkowskich UE. Od 1 czerwca 2025 roku w Szwajcarii obowiązuje Europejska Usługa Opłaty Elektronicznej (EETS), która zastępuje dotychczasowy system krajowy. Dzięki EETS możliwe jest ujednolicone regulowanie należności drogowych za pomocą jednego urządzenia pokładowego, niezależnie od kraju przejazdu.
Ministerstwo Infrastruktury planuje również dostosowanie opłat elektronicznych do wymogów unijnej dyrektywy, w tym wprowadzenie nowych składników opłaty związanych z kosztami zewnętrznymi. Opłata drogowa ma się składać z istniejącej już opłaty infrastrukturalnej oraz dwóch nowych elementów: kosztów emisji CO2 i kosztów zanieczyszczenia powietrza. Wysokość tych składników będzie różnicowana w zależności od klasy emisji pojazdu oraz klasy EURO, co ma na celu zachęcenie do korzystania z pojazdów mniej szkodliwych dla środowiska.
Transport użyteczności publicznej
Nowelizacja ustawy wprowadza zmiany w definicji przewozów o charakterze użyteczności publicznej oraz wprowadza nowe pojęcia: „przewóz na żądanie” oraz „wykluczenie komunikacyjne”. Zmiany te mają na celu lepsze dopasowanie przepisów do aktualnych potrzeb transportu lokalnego i regionalnego oraz zapewnienie bardziej przejrzystego systemu regulacji dla organów samorządowych i operatorów transportu.
Marszałkowie województw otrzymali nowe zadania związane z koordynacją przewozów – w tym obowiązek nadzoru nad organizacją przewozów, które mogą być realizowane zarówno w trybie regularnym, jak i na żądanie pasażera. Celem zmian jest zwiększenie efektywności transportu publicznego i lepsze wykorzystanie dostępnych środków przewozowych, przy jednoczesnym utrzymaniu spójności przepisów krajowych i lokalnych.
Młodzi kierowcy i nowe prawa jazdy
W 2025 roku wprowadzono zmiany umożliwiające młodszym osobom dostęp do uprawnień do prowadzenia pojazdów ciężarowych i autobusów. 17-latkowie mogą uzyskać prawo jazdy pod warunkiem zgody rodziców lub opiekunów oraz jazdy pod nadzorem osoby mającej co najmniej 5-letnie doświadczenie i minimum 24 lata.
Dla kierowców autobusów prawo jazdy kategorii D i D+E będzie dostępne od 18 roku życia, przy ograniczeniu do obsługi lokalnych linii regularnych w Polsce, do 50 km. Celem zmian jest zwiększenie dostępności zawodu kierowcy przy zachowaniu bezpieczeństwa na drogach oraz stopniowe wprowadzanie młodych kierowców w realia transportu zawodowego.
Zatrzymania praw jazdy – nowe przesłanki
Nowelizacja ustawy wprowadza nową przesłankę zatrzymania prawa jazdy w ruchu drogowym. Od 2025 roku kierowca może mieć zatrzymane prawo jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h na drodze dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym.
Celem regulacji jest wzmocnienie bezpieczeństwa drogowego oraz zmniejszenie liczby poważnych naruszeń przepisów ruchu drogowego. Nowa przesłanka nakłada obowiązek na organy kontrolne i wymusza natychmiastową reakcję w sytuacjach, które stwarzają wysokie ryzyko wypadków.
Obowiązki administracyjne – oświadczenie o liczbie kierowców
Każdy przewoźnik musi pamiętać o terminie 31 marca, do którego należy złożyć oświadczenie o liczbie osób zatrudnionych w firmie transportowej w poprzednim roku. Dokument powinien uwzględniać wszystkich pracowników, niezależnie od formy zatrudnienia, a także podawać średnią arytmetyczną liczbę kierowców wykonujących operacje transportowe.
Oświadczenie składa się do organu, który wydał przewoźnikowi licencję transportową. Niedopełnienie obowiązku może skutkować sankcjami administracyjnymi, a także utrudnieniami przy weryfikacji uprawnień firmy w ramach kontroli ITD.
Elektroniczne zezwolenia EKMT
Nowelizacja ustawy przewiduje wprowadzenie elektronicznego systemu zezwoleń Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu (EKMT), który będzie obowiązywał od 1 stycznia 2026 roku. System umożliwi przewoźnikom korzystanie z zezwoleń w formie cyfrowej, w tym poprzez aplikację mobilną, co ma usprawnić proces obsługi i dostępność zezwoleń.
Obecnie udostępniono platformę testową, z której można korzystać do końca 2025 roku. Wnioski mogą być składane w formie papierowej lub elektronicznej z podpisem elektronicznym. Po zakończeniu okresu testowego zezwolenia i karnety EKMT będą dostępne wyłącznie w formie elektronicznej.
Podsumowanie: rewolucja w przepisach – ułatwienie czy biurokracja?
Rok 2025 przyniósł branży transportowej zmiany na niespotykaną dotąd skalę. Nowelizacja ustawy o transporcie drogowym obejmuje niemal wszystkie kluczowe obszary funkcjonowania firm – od tachografów, przez wynajem pojazdów zagranicznych, po klasyfikację naruszeń i egzekwowanie przepisów kabotażowych. Część zmian, jak obowiązek instalacji tachografów G2V2 czy nowe zasady zgłoszeń w systemie SENT, ma bezpośrednie znaczenie operacyjne i wymaga natychmiastowej adaptacji przedsiębiorstw. Inne, np. elektroniczne zezwolenia EKMT, wchodzą dopiero w życie w 2026 roku, co daje przewoźnikom czas na przygotowanie się do cyfryzacji procesu zezwoleń.
Cel nowelizacji jest jasny – zwiększenie bezpieczeństwa transportu, legalności przewozów oraz przejrzystości kontroli. Jednak skala nowych obowiązków administracyjnych, punktacji naruszeń i wymogów dokumentacyjnych rodzi pytanie: czy naprawdę ułatwiają życie przewoźnikom, czy raczej nakładają dodatkowe wymogi? Z jednej strony nowa ustawa pozwala korzystać z wynajmu pojazdów zagranicznych, wprowadza system punktowy, który ma usprawnić kontrolę, a także daje młodym kierowcom szansę na wejście do zawodu. Z drugiej – wymaga ścisłej współpracy z organami kontrolnymi, precyzyjnego wypełniania dokumentów i śledzenia licznych terminów, co w praktyce może oznaczać zwiększenie kosztów administracyjnych.
Podsumowując, nowelizacja 2025 roku to niewątpliwie krok w kierunku unifikacji i usystematyzowania prawa transportowego w Polsce. Przewoźnicy, którzy potrafią szybko wdrożyć nowe obowiązki, zyskają większą pewność działania i lepsze narzędzia do planowania przewozów. Dla mniej przygotowanych firm zmiany mogą być wyzwaniem, wymagającym dostosowania procesów i systemów kontroli. Jedno jest pewne – ignorowanie nowych przepisów nie wchodzi w grę, bo konsekwencje mogą być dotkliwe zarówno finansowo, jak i operacyjnie.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2025 poz. XXX, ze zmianami wynikającymi z nowelizacji 2025 r.).